Làm sao để giảm thiểu tác dụng phụ của biện pháp xạ trị

Xạ trị là biện pháp điều trị căn bệnh ung thư nhằm giúp ngăn chặn sự phát triển của tế bào ác tính. Bên cạnh đó thì xạ trị cũng để lại tác dụng phụ ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân.

Làm sao để giảm thiểu tác dụng phụ của biện pháp xạ trị
Làm sao để giảm thiểu tác dụng phụ của biện pháp xạ trị

Vậy có biện pháp nào giúp giảm thiểu tình trạng đó không? Mời bạn đọc cùng theo dõi trong bài viết dưới đây được chia sẻ từ chuyên gia y tế Nguyễn Thị Thảo (Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur).

Xạ trị là gì?

Theo Tin Y Dược tổng hợp Thái Bình, từ nhiều nguồn tin cho thấy, xạ trị là phương pháp sử dụng những tia sóng có năng lượng cao (hoặc các chất phóng xạ) để tiêu diệt các tế bào ung thư với mục đích giảm nhẹ hoặc cứu chữa. Liệu pháp xạ chỉ gây ảnh hưởng đến một vị trí đặc biệt trong cơ thể chứ không tác động lên toàn bộ cơ thể.

Các tia hay sử dụng để xạ trị thường là tia X, tia Gamma, chùm tia điện tử, proton và hạt nặng, …

Khi nào cần phải xạ trị?

Xạ trị chủ yếu được chỉ định thực hiện khi phát hiện ra ung thư đã xâm chiếm nhiều khu vực hoặc chỉ một phần trên cơ thể. Ngoài ra, nó có thể được sử dụng trước hoặc sau một số phương pháp điều trị khác như hóa trị, phẫu thuật, thuốc uống. Ngoài ý nghĩa chính là điều trị khỏi bệnh ung thư, mục đích của xạ trị còn được xem như cách để loại bỏ vài triệu chứng như đau đớn, tắc nghẽn tại vị trí nào đó, chảy máu,…

Xạ trị là gì?
Xạ trị là gì?

Chuyên gia y tế Nguyễn Thị Thảo (GV Cao đẳng Hộ sinh 2020 – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur) cho biết: Trong nhiều trường hợp, xạ trị như là phương pháp duy nhất để tiến hành điều trị. Tuy nhiên, bệnh nhân và bác sĩ cần trao đổi trước để thống nhất phương án chữa bệnh tốt nhất bởi xạ trị có những tác dụng phụ nhất định mà người bệnh cần cân nhắc.

Tác dụng phụ của xạ trị gồm những gì?

Phương pháp xạ trị có thể để lại nhiều tác dụng phụ cấp tính mà mạn tính như sau:

Tác dụng phụ cấp tính: Khác với tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị chỉ gây tổn hại đến các tế bào lành tại khu vực đang điều trị.

  • Kích ứng da, tổn thương tại khu vực đã tiếp xúc với tia bức xạ (như tuyến nước bọt, vấn đề tiết niệu hoặc rụng tóc khi bị chiếu vào đầu, mặt).
  • Cảm giác nhức mỏi
  • Buồn nôn và nôn nếu xạ trị ở vùng bụng, não

Tác dụng phụ mạn tính: Các hiện tượng khó chịu này thường xảy ra sau khi đã kết thúc liệu trình xạ trị, tiến triển thành mạn tính như:

  • Xơ hóa ở các biểu mô, hình thành các vết sẹo
  • Ống tiêu hóa bị tổn thương gây rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy
  • Nhiều người sau khi xạ trị có nguy cơ cao bị vô sinh
  • Nguy hiểm hơn là mắc thêm căn bệnh ung thư khác do tiếp xúc với bức xạ (nhưng rất hiếm).

Biện pháp giúp giảm thiểu tác dụng phụ của xạ trị?

  • Người bệnh trước, trong và sau quá trình điều trị không được làm việc quá sức, nên dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi, bồi bổ cơ thể để nâng cao thể trạng.

Tác dụng phụ của xạ trị gồm những gì?
Tác dụng phụ của xạ trị gồm những gì?

  • Khi chiếu xạ vùng đầu, tóc sẽ bị rụng nhưng bạn đừng quá lo lắng bởi chúng có khả năng mọc lại sau khi kết thúc quá trình điều trị.
  • Hãy hạn chế những kích thích lên vùng da đang bị tổn thương. Tắm rửa bằng nước ấm sạch, sữa tắm dịu nhẹ. Không nên mặc đồ quá chật gây cọ xát. Không gãi làm xước da.
  • Giảm khó khăn trong ăn uống: Tăng cường các thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu và giàu dinh dưỡng; chia nhỏ bữa ăn trong ngày.
  • Dùng loại bàn chải mềm để vệ sinh răng miệng 4 lần/ngày hoặc theo chỉ dẫn của nha sĩ/bác sĩ. Không ăn các thực phẩm chứa axit gây kích thích vùng họng.
  • Tuyệt đối không hút thuốc, uống rượu, bia. Hạn chế các thức ăn nhiều gia vị và thô cứng, khó nuốt.
  • Hạn chế tác động đến khả năng sinh sản: Không nên có con trong quá trình điều trị xạ trị. Trường hợp bệnh nhân đang mang thai hoặc mong muốn có thai sau khi xạ trị cần trao đổi trước với bác sĩ về vấn đề này để có lời khuyên tốt nhất.

Nguồn: yduocthaibinh.net – Nguyễn Thị Thảo (Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur TPHCM)